Czy naprawdę coś jest ze mną nie tak? O przyjaźni, poczuciu winy, ciągłych toksycznych relacjach i odwadze, by wybierać siebie over and over ...
Czasami najbardziej boli nie to, że ktoś się od nas oddala, ale myśl, że być może same jesteśmy powodem tego oddalenia. A jeszcze trudniej jest wtedy, kiedy zaczynamy zauważać, że same również nie zachowujemy się tak, jakbyśmy chciały.

Kiedy kilka relacji zaczyna się zmieniać
Są takie momenty w życiu, kiedy kilka pozornie niezwiązanych ze sobą sytuacji zaczyna układać się w jedną historię. Ktoś przestaje się odzywać. Ktoś inny ma pretensje, że nie znalazłyśmy czasu na spotkanie. Wieloletnia przyjaźń powoli traci swoją intensywność. Pojawiają się nieporozumienia, niedopowiedzenia i rozczarowania.
I nagle zaczynamy zadawać sobie pytanie: czy to ze mną jest coś nie tak?
Ostatnio sama złapałam się na takim myśleniu. Kilka sytuacji towarzyskich, trudnych rozmów i wiadomości sprawiło, że zaczęłam analizować swoje zachowanie. Czy za mało się odzywam? Czy nie dbam wystarczająco o relacje? Czy stałam się zbyt skupiona na sobie? Czy może ludzie mają rację, a ja czegoś nie dostrzegam? Nie chcę udawać, że zawsze jestem idealną przyjaciółką. Nie zawsze inicjuję kontakt, czasami odpisuję później, czasami potrzebuję wycofać się z życia towarzyskiego. Mam swoje ograniczenia, emocje i gorsze momenty. Jak każdy. I jak na 40+ po prostu zapominam! Ale jest jeszcze coś. Zaczęłam zauważać, że nie tylko relacje wokół mnie się zmieniają. Zmienia się również moje zachowanie.
Jestem bardziej nerwowa, mniej cierpliwa, szybciej reaguję. Rzeczy, które kiedyś być może puściłabym mimo uszu, dziś wywołują we mnie wyraźne emocje. Czasami sama siebie nie poznaję. I znowu, co tu się dziwić- 40+ :)
Jednak mimo wszystko, jest to dla mnie niepokojące.
Bo z jednej strony nie chcę już akceptować zachowań, które są dla mnie niekomfortowe, niesprawiedliwe, manipulacyjne czy poniżające. Z drugiej strony nie chcę być osobą, która reaguje złością na wszystko i traci kontrolę nad własnymi emocjami.
Nie chcę tracić swojego wewnętrznego spokoju.
Kobieta, która zawsze chce być w porządku
Myślę, że wiele z nas zna ten mechanizm. Chcemy być dobrymi przyjaciółkami, partnerkami, matkami, córkami. Nie chcemy nikogo zawodzić. Zależy nam, żeby ludzie dobrze się przy nas czuli, żeby nas rozumieli i nie mieli powodów do rozczarowania.
Tylko kiedy troska o innych zaczyna oznaczać nieustanne kontrolowanie własnego zachowania, coś przestaje być zdrowe.
Psychologia opisuje między innymi zjawisko people-pleasingu, czyli tendencję do nadmiernego dostosowywania się do oczekiwań innych, często kosztem własnych potrzeb. Towarzyszyć temu może nadmierne poczucie odpowiedzialności za cudze emocje, trudność w stawianiu granic i lęk przed odrzuceniem.
W takiej sytuacji czyjeś niezadowolenie przestaje być po prostu informacją o relacji. Zaczyna być oceną naszej wartości.
Ktoś jest zły, my czujemy się winne. Ktoś się oddala, my zastanawiamy się, czym zawiniłyśmy. Ktoś nas źle zrozumiał, próbujemy wyjaśniać, tłumaczyć, udowadniać, że nasze intencje były inne. I czasami robimy to tak długo, aż zupełnie zapominamy zapytać siebie: a czego ja właściwie potrzebuję?
Ale jest też druga strona tego mechanizmu. Kiedy przez długi czas przekraczamy własne możliwości, ignorujemy zmęczenie i potrzeby, możemy zacząć reagować coraz większą frustracją. To, co wcześniej tłumiłyśmy, zaczyna wychodzić w postaci złości, rozdrażnienia czy niecierpliwości. Nie oznacza to, że każda nasza reakcja jest usprawiedliwiona. Oznacza jednak, że warto zastanowić się, co się za nią kryje.
Kiedy sama siebie przestaję rozpoznawać
Ten fragment jest dla mnie szczególnie trudny, bo dotyczy czegoś, czego nie chcę w sobie pielęgnować. Ostatnio zauważam, że moja tolerancja na pewne zachowania innych ludzi jest zdecydowanie mniejsza. Na głupie pytania i odpowiedzi, brak szacunku, niedotrzymywanie słowa czy sytuacje, w których ktoś oczekuje ode mnie zrozumienia, sam nie dając go w zamian. Czasami reaguję zbyt gwałtownie. Podnoszę głos, unoszę się, nie potrafię odpuścić. Bywa, że moje emocje przejmują kontrolę nad sytuacją. Nie dotyczy to wszystkich osób...
Przez długi czas próbowuje zachować spokój, tłumaczyć, rozumieć i szukać sposobu na normalną komunikację. Ale kiedy relacja z drugą osobą wielokrotnie wiąże się z przekraczaniem moich granic, manipulacją czy poniżaniem, człowiek może dojść do momentu, w którym zwyczajnie nie ma już siły uczestniczyć w kolejnej takiej sytuacji.
Później zostaję z własnymi emocjami. Z napięciem w ciele, bólem, złością, ale też wstydem.
Bo przecież nie chcę tak funkcjonować. Nie chcę być osobą, która wybucha. Nie chcę, żeby inni zapamiętywali mnie przez pryzmat gwałtownych reakcji. Nie chcę, żeby trudne relacje odbierały mi umiejętność cieszenia się codziennością. Jednocześnie coraz bardziej rozumiem, że moje reakcje nie pojawiają się w próżni.
Długotrwałe funkcjonowanie w napięciu, poczucie bycia poniżaną czy konieczność ciągłego bronienia własnych granic mogą wpływać na nasze samopoczucie, cierpliwość i sposób reagowania. Możemy stać się bardziej czujne, drażliwe i wyczerpane emocjonalnie.
To nie oznacza, że każda reakcja jest właściwa. Nie oznacza też, że muszę brać odpowiedzialność za zachowanie drugiej osoby.
Mogę jednocześnie powiedzieć: nie zgadzam się na to, jak jestem traktowana, i przyznać: nie podoba mi się sposób, w jaki sama czasami reaguję.
To dwie prawdy, które mogą istnieć obok siebie. Nie chcę mylić siły z wybuchowością. Nie chcę też mylić spokoju z tłumieniem własnych emocji.
Chcę znaleźć pomiędzy nimi równowagę.
Przyjaźń w nowym etapie życia
Zmiany w przyjaźniach są szczególnie odczuwalne w momentach życiowych przełomów.
Dzieci dorastają i coraz mniej nas potrzebują. Zmienia się codzienność, priorytety, ilość wolnego czasu. Kończą się pewne etapy, zaczynają inne. Czasami po latach intensywnego życia rodzinnego odkrywamy, że chcemy pobyć same. Odpocząć od oczekiwań, spotkań i konieczności bycia dostępną. Ja również przechodzę przez taki moment. Moje dzieci opuściły dom, a ja uczę się nowej codzienności. Przez długi czas moja tożsamość była mocno związana z macierzyństwem. Teraz próbuję na nowo odkrywać siebie, swoje potrzeby, zainteresowania i możliwości. Przez ostatnie miesiące potrzebowałam ciszy. Wycofałam się z wielu kontaktów, chciałam pobyć sama ze sobą, uporządkować myśli i wrócić do własnego rytmu. I choć ta zmiana daje przestrzeń do rozwoju, nie zawsze jest łatwa. Czasami potrzebujemy ciszy bardziej niż towarzystwa. Czasami nie mamy energii na rozmowy. Czasami chcemy spotkać się z ludźmi, ale niekoniecznie z tymi samymi osobami co wcześniej.
Czy to oznacza, że przestało nam zależeć?
Niekoniecznie.
Przyjaźń wymaga pielęgnowania z obu stron. Nie możemy oczekiwać, że inni będą czekać w nieskończoność, aż znajdziemy dla nich czas. Warto jednak pamiętać, że prawdziwa bliskość powinna dawać również przestrzeń na zmianę, ciszę i inne tempo życia.
Niektóre przyjaźnie przetrwają te zmiany. Inne się rozluźnią. Jeszcze inne zakończą się, choć kiedyś wydawały się niezmienne.
I to również jest część dorosłego życia.
Granice nie są odrzuceniem
Jest jeszcze jeden temat, o którym kobiety powinny mówić znacznie częściej: granice.
Przez lata możemy przyzwyczajać się do tego, że jesteśmy miłe, wyrozumiałe, dostępne i nie sprawiamy problemów. Czasami tak bardzo chcemy utrzymać dobrą atmosferę, że ignorujemy własny dyskomfort.
A przecież mamy prawo nie czuć się dobrze z czyimś zachowaniem. Mamy prawo nie odpowiadać na wiadomości o każdej porze. Mamy prawo nie kontynuować relacji, w której ktoś przekracza nasze granice. Nie musimy uzasadniać każdego swojego nie.
Granice nie są narzędziem karania innych. Nie służą do kontrolowania czyjegoś zachowania. Są sposobem określenia, na co się zgadzamy, a na co nie.
Jednocześnie chcę pamiętać, że nie muszę pozostawać w każdej rozmowie, nie muszę tłumaczyć się bez końca i nie muszę szukać porozumienia za wszelką cenę.
Nie każda relacja da się naprawić dzięki cierpliwości jednej osoby. Nie każda trudna rozmowa prowadzi do zrozumienia...
Czy to wiek, czy po prostu już nie mam ochoty na dramy?
Ostatnio często zastanawiam się, czy to, że tak bardzo zmieniło się moje podejście do ludzi i relacji, jest kwestią wieku, doświadczeń, czy może wszystkiego po trochu.
Stałam się zdecydowanie większą realistką. Mniej idealizuję ludzi, szybciej dostrzegam pewne zachowania i coraz trudniej przychodzi mi tolerowanie niepotrzebnych dramatów, emocjonalnych gierek, manipulacji czy komplikowania prostych spraw.
Kiedyś być może więcej rzeczy brałam na siebie, próbowałam zrozumieć, tłumaczyć i szukać kompromisów. Dzisiaj często po prostu nie mam na to ochoty. Nie chcę uczestniczyć w konfliktach, które niczego nie rozwiązują. Nie chcę tracić energii na relacje, w których brakuje szczerości, wzajemności i szacunku. Może z wiekiem rzeczywiście zmieniają się nasze priorytety. Zaczynamy bardziej doceniać czas, spokój i ludzi, przy których nie musimy niczego udowadniać. Coraz lepiej wiemy, czego nie chcemy.
Nie chcę stać się zgorzkniałą realistką, która z góry zakłada najgorsze intencje innych ludzi. Nie chcę też wracać do wersji siebie, która dla zachowania dobrych relacji godziła się na więcej, niż powinna. Chcę mieć mniej dram, ale nie mniej emocji. Mniej chaosu, ale nie mniej bliskości. Mniej tolerancji dla manipulacji, ale więcej cierpliwości wobec zwyczajnych ludzkich niedoskonałości. Może dojrzałość nie polega na tym, że przestajemy się czymkolwiek przejmować. Może polega na tym, że coraz lepiej wybieramy, czemu chcemy poświęcać swoją energię. I że uczymy się nie reagować na wszystko, co nas irytuje.
Cztery miesiące poza zasięgiem. Wreszcie czas na siebie
Mam mnóstwo planów, pomysłów i pracy do wykonania. Chcę skupić się na rozwoju własnej marki, realizacji projektów, budowaniu niezależności finansowej i wreszcie konsekwentnym przekuwaniu pomysłów w konkretne rezultaty.
Chcę intensywnej codzienności, ale na własnych zasadach. Chcę pracować, rozwijać się, uprawiać sport, realizować swoje pomysły, a jednocześnie mieć wokół siebie ciszę.
Bez nieustannego uczestniczenia w cudzym życiu. Bez poczucia, że muszę być dostępna, odpowiadać na wszystko i reagować na każdą sytuację.
Przez wiele lat moja codzienność była wypełniona potrzebami innych ludzi. Teraz moje dzieci rozpoczynają własne życie, a ja mam możliwość zbudowania czegoś zupełnie nowego.
Znikam! Nie traktuję jednak tego wyjazdu jako ucieczki. Raczej jako świadomy czas inwestowania w siebie. Chcę sprawdzić, co jestem w stanie stworzyć, kiedy naprawdę skoncentruję się na swoich celach. Chcę odzyskać przestrzeń do myślenia, tworzenia i działania. Może właśnie tego potrzebuję teraz najbardziej: nie kolejnej rewolucji w życiu, ale spokojnych warunków, w których będę mogła konsekwentnie budować jego nowy rozdział.
I chyba pierwszy raz od dawna nie czuję potrzeby tłumaczenia się z tego, że wybieram siebie.
Odpowiedzialność bez samokarania
Myślę, że właśnie tego chciałabym się teraz nauczyć: brać odpowiedzialność za swoje zachowanie, ale przestać automatycznie obwiniać siebie za wszystko.
Jeżeli kogoś zraniłam, chcę umieć to zobaczyć. Jeżeli zaniedbałam relację, chcę móc to przyznać. Jeżeli podniosłam głos, zareagowałam zbyt ostro albo powiedziałam coś, czego żałuję, chcę przeprosić.
Ale nie chcę zamieniać pojedynczych sytuacji w wyrok na własny temat.
Można powiedzieć: nie podoba mi się, jak się zachowałam, i chcę nad tym pracować.
Nie trzeba od razu mówić: jestem złą osobą, nie potrafię utrzymywać relacji, wszystko psuję.
W psychologii pozytywnej ważnym elementem dobrostanu jest również self-compassion, czyli życzliwość wobec samej siebie. Nie chodzi o usprawiedliwianie wszystkich swoich zachowań, ale o traktowanie siebie z taką samą wyrozumiałością, jaką często okazujemy innym. Zamiast pytać: „Dlaczego znowu wszystko zepsułam?”, możemy zapytać: „Co wywołało we mnie tak silną reakcję?”.
Zamiast karać się poczuciem winy, możemy spróbować zrozumieć swoje emocje, naprawić to, co wymaga naprawy, i poszukać innego sposobu reagowania następnym razem.
Ale jest jeszcze jedna ważna rzecz: nie możemy brać odpowiedzialności za cudze manipulacje, poniżanie czy przekraczanie naszych granic. Możemy pracować nad sobą, nie przyjmując jednocześnie odpowiedzialności za to, jak traktuje nas druga osoba.
Życzliwość wobec siebie nie oznacza braku odpowiedzialności. Oznacza również, że nie musimy karać się za to, że mamy emocje i że pewne sytuacje nas przerastają.
Jak przestać potrzebować potwierdzenia, że jesteśmy dobrymi ludźmi?
Nie mam na to jednej magicznej odpowiedzi. Sama jestem w procesie uczenia się tej umiejętności. Wiem jednak, że nie chcę już budować swojego poczucia wartości na tym, czy wszyscy są ze mnie zadowoleni. Chcę mieć relacje, w których mogę być sobą. W których nie muszę nieustannie udowadniać swoich dobrych intencji. W których mogę powiedzieć, że mam gorszy czas, potrzebuję przestrzeni albo po prostu nie mam dziś ochoty na spotkanie.
Chcę również umieć przyznać, że czasami to ja mogłam zrobić coś lepiej.
Chcę odzyskać cierpliwość, ale nie kosztem własnych granic. Chcę odzyskać spokój, ale nie przez udawanie, że nic mnie nie denerwuje. Chcę umieć odróżniać sytuacje, w których powinnam zareagować, od tych, które mogę po prostu odpuścić.
Być może jestem teraz w jednym z tych momentów życia, kiedy wiele rzeczy zmienia się jednocześnie. Perimenopauza, zmiany związane z leczeniem, wyprowadzka dzieci, powracające emocje z przeszłych relacji i próba odnalezienia siebie na nowo. Nie wiem jeszcze, jak duży wpływ ma każdy z tych czynników. Wiem natomiast, że nie chcę ignorować tego, co dzieje się ze mną i z moim ciałem. Chcę się sobie przyjrzeć. Bez oceniania, ale też bez uciekania od prawdy. Bo autentyczność nie polega na przekonaniu, że zawsze mamy rację. Polega na tym, że potrafimy zobaczyć siebie takimi, jakimi jesteśmy naprawdę, również w trudniejszych momentach. Może więc zamiast pytać, czy coś jest ze mną nie tak, powinnam zacząć zadawać sobie inne pytania:
Czy jestem uczciwa wobec siebie i innych?
Czy potrafię wziąć odpowiedzialność za własne reakcje?
Czy moje relacje dają mi przestrzeń na bycie sobą?
Czy potrafię stawiać granice bez ranienia siebie i innych?
Czy daję sobie prawo do zmiany, do błędów i do uczenia się nowych sposobów reagowania?
I może najważniejsze: czy sama jestem dla siebie taką przyjaciółką, jakiej szukam w innych ludziach?
Na koniec – małe ćwiczenie dla Ciebie i dla mnie rownież
Jeśli ostatnio również masz wrażenie, że tracisz cierpliwość, oddalasz się od ludzi albo nie rozpoznajesz swoich reakcji, zatrzymaj się na chwilę.
Weź kartkę i odpowiedz na sześć pytań:
Co dokładnie się wydarzyło? Zapisz fakty, bez interpretacji.
Co poczułam i co pomyślałam w tamtej chwili?
Co wywołało we mnie tak silną reakcję? Czy ta sytuacja dotknęła jakiejś starszej rany lub niezaspokojonej potrzeby?
Za co rzeczywiście jestem odpowiedzialna, a co należy do drugiej osoby?
Czy mogę coś naprawić lub następnym razem zareagować inaczej?
Czego potrzebuję teraz, żeby odzyskać trochę spokoju?
Nie musisz dziś rozwiązywać wszystkich swoich relacji. Nie musisz nikomu niczego udowadniać. Nie musisz też udawać, że wszystko jest w porządku, jeśli nie jest.
Czasami największym krokiem w stronę wewnętrznego spokoju jest nie tylko zaakceptowanie tego, że nie możemy kontrolować, jak inni nas postrzegają, ale również uznanie, że mamy wpływ na to, jak same reagujemy na świat.
Nie chcę już być kobietą, która za wszelką cenę próbuje być lubiana. Ale nie chcę też być kobietą, która przez nagromadzone emocje traci swój spokój. Chcę znaleźć siebie pomiędzy tymi dwoma skrajnościami.
Nie wiem jeszcze, jak będzie wyglądał ten nowy rozdział. Wiem natomiast, że chcę go napisać po swojemu.
Może właśnie od tego warto zacząć.
Z miłością
Magda
Single Mom Mess- o macierzyństwie, relacjach, samoakceptacji i odnajdywaniu siebie w życiowym bałaganie.



Comments